Kod Lyoko Powrót Xany - przygoda dopiero się zaczyna!
Nawigacja
Strona Główna
Minikonstytucja KLPX, czyli regulamin strony
Projekty KLPX
Kod Lyoko - Zjednoczenie
Kod Lyoko Powrót Xany - Księga I: Reaktywacja
Kod Lyoko Powrót Xany - Księga II: Zemsta
Intro
Artykuły
Forum
Archiwum cytatów
Linki
Download
Galeria
Kontakt
Szukaj
Najczęściej Zadawane Pytania
Działalność KLPX
Kod Lyoko Powrót Xany - Księga I: Reaktywacja
Kod Lyoko Powrót Xany - Księga II: Zemsta
Kod Lyoko Powrót Xany - zaginione opowieści
Odcinki online
Lyokopedia
Kalendarz Fandomowy
Lyokoinkubator - wspieranie działalności fanowskiej
KLPX TV
Powrót Do Przeszłości
Klub LyokoWeterana
Zlot dla Poznania
Ocenialnia blogów i opowiadań
Opowiadania i tłumaczenia
Operacja Republikacja
Kod Lyoko Powrót Feniksa - tłumaczenie
Kod Lyoko Armia Nicości - tłumaczenie
Opowiadanie "Kod Equestria"
Opowiadanie "Nasza Mała Sunset"
Gra wyobraźni w systemie Lyoko
Konto na chomikuj
Wiadomości Kadic
Stare forum Powrotu Xany
Historia
Konkurs comiesięczny
Regulamin ogólny
Lista trwających konkursów
Lista zwycięzców
Obecny konkurs(styczeń)
Obecny konkurs(luty)
Obecny konkurs(marzec)
Obecny konkurs(kwiecień)
Obecny konkurs(czerwiec)
Obecny konkurs(lipiec-sierpień)
Obecny konkurs(październik)
Obecny konkurs(listopad)
Obecny konkurs(grudzień)
Obecny konkurs(styczeń)
Obecny konkurs(luty)
Obecny konkurs(marzec)
Obecny konkurs(kwiecień)
Obecny konkurs(czerwiec)
Obecny konkurs(lipiec)
Obecny konkurs(sierpień)
Obecny konkurs(wrzesień)
Obecny konkurs(październik)
Obecny konkurs(listopad)
Obecny konkurs(grudzień)
Obecny konkurs(styczeń)
Obecny konkurs(luty-marzec)
Obecny konkurs(kwiecień-czerwiec)
Obecny konkurs(lipiec-sierpień)
Archiwum konkursów
System punktowy
Zasady
Członkowie i wyniki stronnictw
Poradnik zdobywania punktów
Wyzwania tygodnia
Najlepsze stronnictwo marca:
Jeremie
(1226 punktów)

Najlepszy użytkownik miesiąca:
Jasiu Lyoko
(15 punktów w miesiącu)
Członek stronnictw:
Jeremie
Online
Gości Online: 3
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 148
Najnowszy Użytkownik: RoboTEN
Najnowsze rozdziały
Nasza Mała Sunset - rozdział 10: "Oczekiwanie"
Współpraca
Test
Bibliotekarz
Bibliotekarz
Powrót Xany - Zaginione Opowieści: "Ostatni dzień razem"
Tajemnicza Skrzynia
Narodziny
Prezent
Tylko test
Trochę za dużo baśni
Sport a zdrowie
Więcej funduszy
Kod Equestria - rozdział 21: "Spotkanie Po Latach"
Powrót Xany - Zaginione Opowieści: "W Niewoli Królowej"
Powrót Xany księga II - rozdział 11: "Lung"
Armia Nicości - rozdział 13: "rozstrzygająca Noc"
Na Forum
Najnowsze Tematy
Wyzwania tygodnia
Dziennik zmian i ost...
Scyfozoa
Aelita
Ashes Odrodzeni z Lyoko
Najciekawsze Tematy
Zgadnij kto to [307]
Niekończąca się h... [273]
Dziennik zmian i ... [175]
X czy Y [143]
Wyzwania tygodnia [110]
Ostatnie Artykuły
Fake Love - recenzja
Yumi Ishiyama
Potworny Problem z O...
NMS - rozdział 10: O...
Współpraca
Prawa i dokumenty
Minikonstytucja KLPX, czyli regulamin strony
Manifest działalności KLPX
Skrócony regulamin strony
Regulamin konkursów comiesięcznych
System punktowy
Lista ostrzeżeń
Sprawy szczególnie warte uwagi
Petycja o kontynuowanie Kod Lyoko

Petycje o emisję Kod Lyoko:
Nie zapomnij podpisać się pod wszystkimi!
Przypominam też, że aby potwierdzić podpis należy kliknąć w link wysłany na wasz adres mailowy po wysłaniu podpisu pod petycją!

Formularze dotyczące działalności KLPX:
 Lyokoinkubator
Czyli wirtualny "inkubator" działalności fanowskiej.
O co chodzi? O miejsce, gdzie każdy fan, który chciałby zacząć coś robić - w jakikolwiek sposób dołożyć do fandomu swoją cegiełkę - znajdzie pomoc i rady, a także wszelkie wsparcie, jakiego będzie potrzebował. Bo w końcu początki zawsze są najtrudniejsze. Nieważne, czy ktoś chce tworzyć opowiadania, graifki, komiksy, filmiki czy jeszcze co innego(jeśli brakuje części poświęconej temu czym chciałbyś się zająć - napisz! Z pewnością postaram się ja dodać) - w tym poradniku znajdzie wszystko czego może potrzebować. Poradniki, linki do pomocnych materiałów i kontakt do osób gotowych pomóc. [na razie jest on w budowie - wysyłając swoje źródła poradników i inne przydatne linki lub nawet samemu dodając coś od siebie możecie przyśpieszyć jego powstanie!]
Całość powstała w oparciu o moje paroletnie doświadczenie z tym fandomem i z fandomami w ogólności, samodzielne tworzenie, przyglądaniu się jak inni tworzą i efektom ich prac, komentarzom i dyskusjom, a także licznym poradnikom, na jakie sam trafiałem. Oczywiście to co tu pisze nie jest żadnym absolutnym wyznacznikiem, jak każdy poradnik to raczej zbiór wskazówek i drogowskazów, które mogą okazać się wam pomocne na początku waszej własnej przygody z twórczością fandomową. Czasami może się okazać, że zrobicie coś dobrego łamiąc podane tu zasady, czasem może nawet wam pomóc zrobienie dokładnie na odwrót. Ale to jest po prostu pewien punkt wyjścia, tak jak wszystkie tego typu poradniki.
Każdy rozdział stanowi oddzielną część poradnika, poświęconemu danemu zagadnieniu. Poprzez spis treści przeniesiesz się do poszczególnych rozdziałów i podrozdziałów poradnika - wystarczy kliknąć w link i zostaniesz przeniesiony do odpowiedniej części podstrony!

Spis treści
- 7. Gdzie szukać pomocy?
II. Opowiadania[w przygotowaniu]
- 8. Miejsce i forma publikacji[w przygotowaniu]
III. Tłumaczenia[w przygotowaniu]
IV. Grafiki[w przygotowaniu]
V. Komiksy[w przygotowaniu]
VI. Filmiki/Teledyski[w przygotowaniu]
VII. Piosenki[w przygotowaniu]



I. Artykuły, rozwijanie strony i Lyokopedii, system punktowy i ogólnie o tworzeniu
- 7. Gdzie szukać pomocy?


1. O czym można pisać artykuły?

w zasadzie - o wszystkim. Zarówno o tym co dotyczy kanonu(czyli serii 1-4 oraz prequeli) - jak odcinki, postacie, potwory Xany, Lyoko, wszelkie zagadnienia związane z fabułą i światem przedstawionym - jak i dodatkowych, podocznych dzieł (Ewolucja, wszelkie oficjalne książki, gry i komiksy) jak i twórczości fanowskiej, a nawet samego fandomu! Ograniczeń właściwie nie ma.

Zasadniczo nie istnieją "zbyt błahe tematy" artykuł na każdy związany z Kod Lyoko temat będzie przyjęty, bo pomoże tworzyć jak najszerszą bazę wiedzy o Kod Lyoko.

Nie muszą to być nawet kwestie fabularne. Moga bo być np rzeczy związane z mechaniką konkretnych gier, historią projektów fanowskich, dotyczące dubbingu i twórców.

Co więcej ponieważ już teraz na stronie istnieje kilka opowiadań multiwersowych(łączących Kod Lyoko ze światami lub postaciami z zupełnie innych produkcji), to mile widziane są również artykuły objaśniające kwestie dotyczące innych łączonych z Kod Lyoko światów - naturalnie w kontekście opowiadań, w których są łączone.

Co więcej artykuły nie muszą być wyłącznie encyklopedyczne - przyjmowane są również teorie czy artykuły bardziej problemowe(np o tym jakie pary można zaobserwować w serialu) czy zawierać fragmenty dotyczące opinii.

Warto też zwracać uwagę na wyzwania tygodnia, w których pojawiają się sugestie tematów, na jakie można napisać artykuł.


2. Jak pisać artykuły?

Przede wszystkim artykuł powinien być merytoryczny i zawierać konkretne, w miarę możliwości zweryfikowane informacje i pisany być tak obiektywnie jak to tylko możliwe. Powinien też mieć logiczną i uporządkowaną strukturę, dobrym pomysłem, zwłaszcza w wypadku dłuższych artykułów jest ich podział na sekcje np artykuły o bohaterach moga mieć takie sekcje jak: dane osobowe/podstwowe informacje, charakter, historia, zdolności, zainteresowania, wygląd w Lyoko/na Ziemi, moce w Lyoko, rodzina, relacje z innymi bohaterami itp. możliwości jest wiele wszystko zależy od szczegółowości artykułu.

Artykuł powinien być też przede wszystkim napisany w sposób zrozumiały, styl powinien być prosty, bez wyszukanych konstrukcji, metafor czy licznych określeń(zdania takie jak "Piękna czarnowłosa Japonka imieniem Yumi w Lyoko wciela się w niesamowitą gejszę-wojowniczkę. Jej zabójcze tesseny rozcinają potwory z łatwością wchodzącego w masło noża." są idealnym przykładem jak nie powinien wyglądać tekst artykułu, pomimo iż zawierają one pewne informacje). Jak najbardziej mogą się w nich pojawiać fachowe terminy, ale jeśli nie są powszechnie znane powinno się je wyjaśniać w przypisach.

Pisząc tekst artykułu trzeba kierować się po prostu tym, by przekazać jak najwięcej informacji bez zbędnych ozdobników. Nie warto też używać zbyt wielu synonimów, takie rzeczy jak imiona postaci jak najbardziej mogą się wielokrotnie powtarzać, by artykuł był bardziej klarowny.

Warto by artykuły były możliwie szczegółowe, ale też nie do przesady - informacje o tym, które z rzędu okno w fabryce jest wybite nie są nikomu potrzebne i nie będą nikogo interesować, ale już np to, że fabryka znajduje się na wyspie, ma dwa wejścia, czy jaki jest układ sal w laboratorium oraz jakie pomieszczenia się tam znajdują.

Choć artykuły mogą zawierać w sobie części poświęcone danej sprawie lub postaci w różnych dziełach(np oryginalnym Kod Lyoko i opowiadaniach fanowskich), to należy pamiętać by te części wyraźnie oddzielić, tak jakby to był nie jeden artykułów, ale kilka artykułów w jednym, częściowo od siebie niezależnych(np przedstawienie danej postaci w dwóch różnych opowiadaniach nie jest ze sobą powiązane, ale przedstawienie jej w każdym z tych opowiadań jest powiązane z jej przedstawieniem w serialu).

Ważne jest również to by uważać ze spekulacjami i informacjami niepodanymi w serialu wprost. Oczywiście pewne rzeczy da się czasem w sposób jednoznaczny wywnioskować, ale wiele spraw można interpretować na różne sposoby.


3. Czym jest Lyokopedia?

Lyokopedia to projekt wielkiej KodLyokowej encyklopedii, obejmującej nie tylko cały serial i wszelkie utwory pochodne(gry, książki, komiksy, Ewolucję), ale też wszelnie dzieła fanów, co czyni ją - w założeniach - jednym z największych projektów tego typu.

Lyokopedia jest nieco podobna do różnego typu wiki, ale znajduje się tutaj na stronie. I podobnie do wiki każdy może umieścić w niej artykuł, zasugerować zmiany czy poprawki - tylko dzieje się to po prostu mniej automatyczne, należy wysłać prywatną wiadomość do administratora.


4. Czym jest system punktowy?

System punktowy jest specjalnym systemem motywacyjnym, w którym użytkownicy nagradzani są za pomoc w rozwoju strony i fandomu.

Punkty zyskuje się za wszelkie formy aktywności fanowskiej i rozbudowywanie strony: pisanie artykułów, recenzji, tłumaczenie tekstów, tworzenie i umieszczanie grafik, znajdowanie błędów, przygotowywanie atrakcji na zlot i wiele wiele innych rzeczy, nawet zakładanie tematów i pisanie w nich!

Punkty pozwalają zmniejszyć skumulowany poziom ostrzeżeń(które dają też ujemne punkty, a do czerpania większości korzyści z systemu punktowego potrzebny jest dodatni bilans punktowy) i uchronić przed większymi konsekwencjami tego, że w przeszłości łamało się regulamin... ale nie tylko! Każde 100 punktów to 1 złotówka w specjalnym systemie zniżek i dofinansowań, dzięki któremu można między innymi taniej kupić papierowe wydania opowiadań, czy otrzymać częściowy zwrot kosztów zlotu/wpisowego!

Co więcej mogą rywalizować w różnych stronnictwach, z których każde reprezentuje jednego z bohaterów(można być nawet w kilku wspierając wielu bohaterów równocześnie!), którego mogą wspomagać, a co miesiąc podsumowywane są wyniki zarówno użytkowników jak i stronnictw, co czyni rywalizację jeszcze ciekawszą! A jeszcze lepsze jest to, że każde zwycięstwo w rankingu daje użytkownikowi dodatkową złotówkę w systemie zniżek i dofinansowań!

Poza comiesięcznymi rankingami w systemie punktowym można też zdobyć specjalne oznaczenia, które dają nie tylko satysfakcje, ale i nieco dodatkowych punktów, a nawet dodatkowe kwoty do systemu dofinansowań!


5. Jak jeszcze można wspomóc rozwój strony i fandomu?

Co prawda system punktowy stara się pokryć wszystkie formy aktywności fanowskiej, ale zawsze można też ją wspierać w inny sposób np. nagłaśniać wszelkie organizowane przez działalność KLPX akcje takie jak "Kod Lyoko do TV" czy organizowane zloty.

Po za tym zawsze mile widziane są wszelkie pomysły i propozycje - działalność KLPX służy między innymi temu by pomóc innym z ich projektami, które mogą przynieść coś dobrego dla fandomu i wspierać początkujących twórców, a także tych, którzy mają już pewne doświadczenie.

Mile widziane jest też po prostu korzystanie z oferowanych przez stronę możliwości - jak zgłaszanie swoich opowiadań do recenzji, wysyłanie zamówień na artykuły, to zawsze motywuje do pracy i pomaga nie tylko rozbudowywać zawartość, ale też dawać użytkownikom dokładnie tego czego sami chcą!

Oczywiście fandom istnieje również poza tą stroną - można go wspierać w innych miejscach. W innych miejscach publikować opowiadania, filmiki, założyć kanał na Youtubie, bloga, stronę... oczywiście na to wszystko trzeba mieć czas i przede wszystkim pomysł. Jeśli chce się zaczynać jakiś projekt warto mieć najpierw pewność, że będzie można się w niego zaangażować i pociągnie się to do końca. Zawieszone projekty to często wielkie rozczarowania dla ich fanów.

Naturalnie poza prowadzeniem własnej działalności czy wspieraniem tej strony można wspierać też inne - obecnie największą z nich jest KodLyoko.hpu.pl.

Na Fimfiction.net spotkałem się też kiedyś ze zdaniem "Komentarze i wyświetlenia są jak jedzenie dla autora". I to prawda. Czegokolwiek się nie robi nic nie motywuje do dalszej pracy tak jak odzew na to - komentarze, oceny, rosnąca liczba wyświetleń. Zwłaszcza to pierwsze, pokazuje, że ktoś chciał podzielić się z nami opinią o tym co zrobiliśmy. To szalenie motywujące. Komentowanie to nie jest strata czasu, dodaje to autorom motywacji i chęci do działania. Samemu nie będąc autorem nie zdajecie sobie sprawy jak ważne jest to by komentować.


6. Jak zacząć tworzyć?

Przede wszystkim trzeba sobie odpowiedzieć co chce się tworzyć. Opowiadania? Grafiki? Komiksy? Teledyski? Innego rodzaju filmiki? Muzykę? Gry? A może tłumaczenia czy coś jeszcze innego?

Każda z tych rzeczy wymaga innego zestawu umiejętności i narzędzi, które trzeba mieć lub też nabyć by móc coś sensownego stworzyć - nikt nie stworzy grafiki bez programu graficznego czy kartki i przyborów do pisania. Nikt nie napisze opowiadania jeśli nie będzie wiedział o czym napisać. I nikt nie stworzy teledysku nie mając plików z odcinkami, muzyką i programu do ich obróbki.

By tworzyć opowiadania nie potrzebne jest niemal żadne zaplecze techniczne - wystarczy posiadać dowolny edytor tekstu (od biedy może być nawet notatnik) - nieco gorzej jest z potrzebnymi umiejętnościami. Trzeba w miarę sprawnie posługiwać się językiem polskim, umieć opisywać ciekawie, odpowiednio wyważyć akcję i spokojniejsze fragmenty, opisy i dialogi. Oczywiście tego wszystkiego można nauczyć się z czasem, zwłaszcza jeśli ma się jakiegoś korektora, który będzie sprawdzał to co piszecie i dawał wskazówki(zawsze warto takiego mieć!). Ale co najważniejsze trzeba mieć pomysł i wiedzieć w miarę dokładnie o czym chce się napisać. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji II. "Opowiadania".

Aby tłumaczyć trzeba - naturalnie dość sprawnie posługiwać językiem z którego tłumaczymy(zwykle będzie to angielski, ale w naszym fandomie przydatna może też być znajomość np francuskiego, w którym też powstają różne materiały), bardzo przydatne jest też to by przy okazji sprawnie posługiwać się również językiem ojczystym. W zależności od tego co tłumaczymy może to wystarczyć lub też potrzebne mogą być inne umiejętności i zasoby jak np obróbka graficzna by wstawić gotowe tłumaczenie do komiksu albo odpowiednie programy by dodać napisy do tłumaczonego filmu. Oczywiście trzeba też wiedzieć co chce się tłumaczyć, najlepiej wybierać dzieła ukończone. W kwestii tłumaczeń zawsze można też zasięgnąć pomocy w zaprzyjaźnionej grupie tłumaczy zwanej "Królewskie Archiwa Canterlotu", zwłaszcza że jej liderka - Midday Shine - jest bardzo miłą i pomocną osobą, a ponadto operuje wieloma językami. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji III. "Tłumaczenia".

Tworzenie grafik to już zupełnie inna para kaloszy. Tak jak pisać może próbować zacząć teoretycznie każdy, nawet nie mając na początku żadnych umiejętności (oczywiście efekty czegoś takiego będą raczej słabe, ale od czegoś trzeba zacząć i nabrać doświadczenia), ale by stworzyć porządną grafikę trzeba już pewne konkretne umiejętności posiadać. Niezbędny jest też odpowiedni program graficzny - pPaint to praktycznie na pewno będzie za mało, potrzebne jest coś lepszego jak np Gimp. Jeśli natomiast chce się tworzyć obrazki na papierze, to konieczny jest skaner, albo chociaż dobry aparat, by móc przenieść efekty swoich prac na komputer. Oczywiście pomysł również trzeba mieć, ale tu nie wystarcza on by zacząć. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji IV. "Grafiki".

Komiksy wymagają podobnego zestawu umiejętności jak w wypadku grafik i opowiadań. Należy dość sprawnie posługiwać się językiem i umieć dobrze pisać dialogi, choć opisy przestają być potrzebne, za to ważne jest to by mieć umiejętności graficzne. Nawet wyższe niż do zwykłych grafik bo często może być potrzebne oddanie ruchu czy dynamiki akcji. Naturalnie również odpowiedni program do obróbki będzie niezbędny(albo skaner by zeskanować narysowany i napisany ręcznie komiks), tak samo jak pomysł na jakąś fabułę - może to być coś krótkiego lub cała seria. Naturalnie da się zrobić komiks używając kadrów z serialu i dorabiając dymki z tekstem w Paincie, efekty potrafią być czasem zabawne, ale będzie to bez wątpienia mniej wartościowe niż pełnoprawny komiks. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji V. "Komiksy".

Tworzenie teledysków jest w sumie dość proste, wymaga jednak cierpliwości oraz odpowiedniego programu do ich zmontowania a także materiałów bazowych - czyli odcinków i muzyki, pod którą podłożymy odpowiednio skomponowane sceny. Samo dopasowanie scen wystarczy by stworzyć dobry teledysk, dobrym programem do takich zastosowań będzie np Windows Movie Maker, jeśli jednak ktoś zamierza używać jakichś bardziej zaawansowanych efektów i innych dodatków konieczne będzie lepsze oprogramowanie jak np Sony Vegas. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji VI. "Filmiki/Teledyski".

Oczywiście można też tworzyć innego rodzaju filmiki - gamaplaye z KodLyokowych gier, videoblogi, prezentacje (np KodLyokowych gadżetów i innych produktów) czy video recenzje. Do tego jednak - poza programem, który pozwoli wam zmontować efekty waszej pracy potrzebujecie jeszcze programu do przechwytywania ekranu, by nagrać waszą rozgrywkę, albo też kamery i mikrofonu. Oczywiście zadowolić można się też samym mikrofonem i obraz siebie zastąpić czymś innym. Swoim logiem, grafikami dotyczącymi omawianego tematu itp. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji VI. "Filmiki/Teledyski".

Nieco wyższą szkołą jazdy może okazać się tworzenie muzyki. Można śpiewać własne Kod Lyokowe piosenki, albo tłumaczenia już istniejących(intro, Subdigitalsi), mogą to być również przeróbki, jakich pełno jest w tym temacie(choć zdecydowana większość wymagałaby dopracowania) - wtedy wystarczy mikrofon i wersja instrumentalna danego utworu. Nieco trudniej jest gdy chcemy tworzyć od zera - wtedy potrzebujemy zdolności kompozytorskich, aby stworzyć odpowiednia melodię (którą potem będzie trzeba albo zagrać albo użyć jakiegoś syntetyzatora) a potem napisać do niej tekst. Więcej porad i informacji znajdziecie w sekcji VII. "Piosenki".

Niemniej trudne może być stworzenie animacji, co wymaga albo posiadania odpowiedniego programu by stworzyć i wyrenderować trójwymiarowe modele postaci i otoczenia oraz wprawić je w ruch, albo bardzo dużej ilości grafik, by stworzyć wrażenie ruchu(choć ta metoda jest raczej mało efektywna na dłuższą metę). Naturalnie przydatny jest również jakiś dźwięk, być może głosy postaci, które trzeba by nagrać. No i na koniec program, wktórym złoży się to w całość.

Można też naturalnie rzucić się na jeszcze głębsze wody i próbować tworzyć gry. Tu jednak potrzebujemy nie tylko zdolności graficznych i wyobraźni by stworzyć fabułę(lub przynajmniej wymyślić o co w grze ma chodzić, ale nawet gra bez fabuły będzie wymagała pewnej ilości tekstów), ale też odpowiednich zdolności programistycznych by złożyć to wszystko w całość i napisać silnik gry w jakimś programie. Każda gra musi mieć jakąś mechanikę, wchodzić w interakcję z graczem - bez tego nie byłaby grą.

To na co się zdecydujecie zależy od was - wybierzcie to co najbardziej wam odpowiada, co najlepiej umiecie lub też czego chcielibyście się nauczyć. No i oczywiście nie musicie działać sami, przy wielu rodzajach prac przydatna lub niemal niezbędna jest pomoc innych osób, by efekty mogły być naprawdę dobre. A zapewniam was to co może wyjść spod ręki fana potrafi czasem naprawdę zadziwić, jeśli tylko włożycie to czas, serce i umiejętności - wszystko przed wami, nie bójcie się działać, a może odkryjecie w sobie niezwykły talent?




II. Opowiadania
- 6. Nowości a kanon[w przygotowaniu]
- 8. Miejsce i forma publikacji[w przygotowaniu]
- 10. Linki

1. Pomysł to podstawa

Każde, dosłownie każde opowiadanie, duże czy małe zaczyna się od pomysłu. By móc napisać musisz przede wszystkim wiedzieć CO napisać.

Samo "opowiadanie o Kod Lyoko" to za mało. "Dalszą walkę z Xaną po tym jak powrócił", "Przeszłość Aelity", czy "Studenckie życie Jeremiego" to już coś ale to wciąż ledwie początek.

Sam temat nie wystarczy musisz wiedzieć co konkretnie ma się dziać w opowiadaniu. Oczywiście nie trzeba od razu mieć rozplanowanego wszystkiego od początku do końca w najdrobniejszych szczegółach - te można dopracowywać w trakcie pisania - ale powinno wiedzieć się przynajmniej trzy rzeczy: jak zacznie się nasza historia, jak zakończy i co ma do tego zakończenia doprowadzić. Pominięcie któregoś z tych punktów może sprawić, że w pewnym momencie utkwimy w martwym punkcie i nie będziemy potrafili skończyć. A nikt nie lubi niedokańczania dzieł.

Oczywiście warto też mieć pomysły na to co będzie działo się w międzyczasie, na długofalowe wątki rozgrywające się przez wiele rozdziałów - przynajmniej gdy piszemy coś nieco dłuższego niż parę stron. Oczywiście to co wydarzy się w poszczególnych rozdziałach możemy dodawać w trakcie pisania, jednocześnie prowadząc historię w stronę zaplanowanego zakończenia, ale warto wiedzieć to już wcześniej, by się czasem nie zaciąć - co może być bardzo dokuczliwe, zarówno dla samego autora jak i czytelników.

Pomysł na opowiadanie nie musi być rozbudowany. Może to być coś prostego, nawet bez wątków pobocznych, czy złożonej fabuły. Dobrze zrealizowane opowiadania mogą być bardzo przyjemne w odbiorze nawet jeśli pomysł sam w sobie nie jest porywający. Ale musi być przynajmniej jakiś.

Samo "Chcę napisać opowiadanie" to za mało by zabrać się do pracy. To musi być "Chce napisać opowiadanie o tym" - konkretny pomysł, konkretna historia do przekazania.


2. Struktura opowiadania

Każde opowiadanie - nieważne długie czy krótkie ma pewną strukturę i o ile może się ona różnić w szczegółach (np czasem rozdziały mogą stanowić bardziej oddzielne opowieści, niczym odcinki serialu, a czasem zupełnie płynnie przechodzić jeden w drugi, niekiedy w samym środku akcji) to jednak jedna podstawowa cecha struktury pozostaje stała - opowiadania posiada swój wstęp, rozwiniecie i zakończenie. Najważniejsze jest to pierwsze i ostatnie, bo decyduje o pierwszym wrażeniu - a więc potencjalnie tym czy czytelnik zechce przeczytać całość - i tym jaki ostatecznie będzie odbiór opowiadania.

Wstęp - czyli zawiązanie akcji - czasami może mieć formę prologu, czasami od razu pierwszego rozdziału. Wprowadza czytelnika w wykreowany przez nas świat, pokazuje w jakim miejscu historii jesteśmy, daje zalążek najważniejszych wątków, zapowiada to jakie dane dzieło będzie. Zwykle większość nowych postaci wprowadzana jest własnie podczas wstępu, wtedy też stopniowo pojawiają się postacie oryginalne. Dobry wstęp powinien dać czytelnikowi pojęcie z jakim opowiadaniem ma do czynienia - czy będzie to wzruszająca historia miłosna czy raczej tętniąca akcją przygoda? Głęboka i filozoficzna opowieść o kluczowych problemach życia, czy raczej lekka i przyjemna historyjka? Poważna czy raczej z humorem? A może po części będzie te elementy łączyć? Jakikolwiek charakter opowiadania by nie był powinno być to pokazane już na początku. Oczywiście pewne zmiany nastroju czy narracji w czasie opowiadania są możliwe, ale każde opowiadanie ma też jakiś ogólny charakter, nawet jeśli w międzyczasie jest bardzo zmienne.

Wszystkie główne wątki historii powinny rozpocząć się już we wstępie, a przynajmniej zostać w nim jakoś zasugerowane. Oczywiście nowe wątki mogą pojawiać się i później, ale będą to w większości wątki poboczne, albo takie, które wynikają z poprzednich.

Przykładowo w Powrocie Xany wstęp trwa właściwie przez pierwsze trzy rozdziały. Najpierw pojawia się wprowadzenie w obecną sytuację, zarysowanie głównych wątków tej historii, a także zasugerowanie wielu przyszłych i wprowadzenie nowych postaci (choć część pojawia się też dopiero później).

Rozwiniecie - czyli główna część naszej historii - jest to z reguły najobszerniejszy fragment całego opowiadania (inaczej zdarza się tylko w utworach mocno krótkich) podczas którego wątki będą się rozwijać, a także zaczynać, przeplatać i kończyć. Tu nastąpi większość wydarzeń, rozwoju bohaterów i samej fabuły. Stanowi niejako rdzeń opowiadania, więc trzeba zadbać by był solidny oraz by wszystkie jego elementy dobrze ze sobą współgrały - by nie zawieść zbudowanych we wstępie nadziei oraz przygotować czytelnika na wielki finał. Wydarzenia w rozwinięciu muszą utrzymać czytelnika przy naszej historii, najlepiej by z każdym kolejnym fragmentem chciał więcej, dlatego warto wszystko odsłaniać stopniowo i dawkować najważniejsze informacje oraz odpowiednio rozłożyć najważniejsze punkty fabularne - nie powinny być ani zbyt skupione, ani oddalone od siebie. By z jednej strony nie przytłoczyć czytelnika, a z drugiej nie powodować dłużyzn. kolejne wydarzenia powinny też nawzajem z siebie wynikać, by wszystko wypadało jak najbardziej naturalnie. Oczywiście czasem warto coś nagle wprowadzać i dokonywać niespodziewanych zwrotów akcji, ale nie można z tym przesadzać, bo w przeciwnym razie zamiast być zaskakiwanym czytelnik będzie się rozczarowywał zawsze gdy nie będziemy mieli dla niego rewelacyjnej nowości fabularnej. Z drugiej strony należy pamiętać, by te nowości i zwroty akcji nie brały się znikąd, powinny mieć jakieś uzasadnienie najlepiej nie tylko w ukrytych założeniach świata, ale też w czymś co zostało już chociaż zasugerowane(w przeciwnym wypadku ryzykujemy oskarżenie o stosowanie zabiegu znanego jako "Deus Ex Machina", co najczęściej jest źle widziane).

Przykładowo w Powrocie Xany, odkąd walka zaczyna się na nowo w różnych fragmentach pierwszego tomu pojawiają się różne nowe pomysły, czasem postacie, dokonywane są też przy tym stopniowe postępy w pracy nad rewirtualizacją Walda, ale też pojawiają się różne komplikacje wynikłe z nowych pomysłów. Xana nie stoi w miejscu i co jakiś czas on ma coś nowego dla Wojowników. A pod koniec wszystko zaczyna zmierzać do wielkiego finału...

Zakończenie - czyli rozwiązanie akcji - tu zwykle domykają się wszystkie wątki (chyba, że nasza opowiadanie jest częścią większej historii) na ogół właśnie w zakończeniu ma też miejsce punkt kulminacyjny opowiadania(niekiedy może jednak należeć jeszcze do rozwinięcia, szczególnie jeśli jest kilka takich punktów - co również jest możliwe, szczególnie w wielowątkowych historiach). Oczywiście może przyjmować różne formy. Wielka bitwa, pogodzenie się zwaśnionych przyjaciół, wyznanie miłości, dokonanie pewnego odkrycia... wszystko zależy od rodzaju opowieści jaką tworzymy. Zakończenie musi poradzić sobie na ogół z wszystkimi nawarstwionymi wątkami, odpowiednio je domknąć, jednocześnie nie może to być zbyt nagłe. Inaczej czytelnik będzie miał wrażenie, że wszystko zostało nienaturalnie przyśpieszone(czasem oczywiście nagłe zakończenie może być specjalnym zabiegiem kompozycyjnym, ale trzeba się zastanowić czy faktycznie takie rozwiązanie ma sens). A to z jakimi odczuciami zostawimy czytelnika jest bardzo ważne, dlatego już w rozwinięciu powinniśmy przygotować sobie odpowiedni grunt pod domknięcie wątków, a zakończenie powinno być już tylko zwieńczeniem dzieła. Często ma ono forme epilogu, ale tak naprawdę nawet jeśli taki istnieje zwykle zaczyna się już parę rozdziałów wcześniej.

Przykładowo w "Kod Lyoko Powrót Xany - księga pierwsza: Reaktywacja" zostaje wiele niezakończonych wątków, w zasadzie opowiadanie to więcej otwiera niż zamyka, gdyż jest częścią czterotomowej serii. Samo zakończenie też zaczęło się na dobrą sprawę już... w 23 z 26 rozdziałów. Oczywiście ścisłe zakończenie miało miejsce w rozdziale 26, ale ostatnia czwórka rozdziałów jest ze sobą wyjątkowo ściśle związana, choć widoczne zaczyna to być dopiero w 24.

Oczywiście opowiadania często mogą mieć też swój wewnętrzny podział. Może też stanowić część dłuższej serii. Wtedy często może być tak, że każde opowiadanie z serii ma własny wstęp, rozwiniecie i zakończenie, ale też istnieje wstęp, rozwiniecie i zakończenie całości. I jak można się domyślić wstęp pierwszego opowiadania w serii jest też wstępem całej serii, a zakończenie ostatniego zakończeniem serii, reszta zaś jej rozwinięciem. Często też zakończenia poszczególnych opowiadań z serii są punktami kulminacyjnymi całej historii. Podział ten może być też inny i nie być tak od razu widoczny jak zastosowany w "Powrocie Xany" podział na tomy. Np "Kod Equestria" posiada 3 etapy fabularne, między którymi są okresy przejściowe. Pierwszy etap fabularny kończy się w 10 rozdziale, a dwa kolejne stanowią etap przejściowy, zaś w rozdziale 13 zaczyna się drugi etap fabularny(ale ponieważ na razie opublikowane jest pierwsze 8 rozdziałów to nie zdradzę na czym się ten podział opiera).

Czasami również rozdziały posiadają swój wewnętrzny podział. I nie chodzi mi tu o zwyczajne oddzielanie scen rozdzielonych w czasie czy miejscu, albo zwyczajnej zmianie perspektywy. Mam tu na myśli rozbicie rozdziału na kilka różnych części, który jednak zaobserwowałem w pełni tylko w "Kanclerzu" (który nie jest może opowiadaniem KodLyokowym, ale bez wątpienia wybitnym i wartym uwagi - zwłaszcza dla osób lubiących tematy polityczne - nawet mimo pewnych błędów(jak uparte obstawanie przy zapisywaniu zwrotów grzecznościowych w dialogach z dużej litery), czy miejscami nieco udziwnionych konstrukcji) - gdzie fragmenty rozdziałów miały nawet swoje własne oddzielne nazwy.

Ostatnią istotną kwestią jest zapis rozdziałów. Niemal każde opowiadanie jest na nie podzielone (wyjątek stanowią tylko te najkrótsze) czasem mają swoje nazwy, czasem nie. Obydwa rozwiązania mają swoje wady i zalety. Dobrze dobrana nazwa może zaintrygować i zachęcić do przeczytania, z drugiej strony nazwa może także czasem przedwcześnie zdradzić coś czytelnikom. Niekiedy przy nazywaniu rozdziałów twórcy decydują się nie stosować ich numerów, jednak jest to raczej średni pomysł, bo czasem może uczynić poruszanie się po opowiadaniu nieco mniej intuicyjnym(choć to zależy też od sposoby publikacji). W opowiadaniach tekst rozdziału najczęściej stanowi jedną zwartą całość, niekiedy rozdzielony specjalnymi przerywnikami (służącymi zasygnalizowaniu zmiany miejsca czy perspektywy lub przeskoku czasowego), czasem jednak można się też napotkać z umieszczeniem przed danym fragmentem dodatkowego przypisu mówiącego o miejscu i czasie akcji, a niekiedy i perspektywie. Tego typu zabieg został zastosowany np w opowiadaniu "Code Cortex", gdzie przed fragmentem możemy znaleźć taki fragment jak:

Niedziela

Lukas

Ranek
A przy następnym już
Ferenc

Wieczór
Czym autor daje znać, że to ten sam dzień, ale już inna pora.


3. Język, styl i składnia

Jedną z najważniejszych rzeczy gdy już macie koncepcje i wiecie o czym będzie wasza historia jest to, by odpowiednio to zapisać. Dotyczy to oczywiście także sfery językowej. Nieskładne zdania, słowa pełne błędów, dziwny szyk zdania(kolejność wyrazów), błędna interpunkcja, niepoprawnie stosowane frazeologizmy, połknięte lub niepotrzebnie powtórzone słowa mogą nie tylko znacznie zmniejszyć przyjemność z czytania, a w pewnych sytuacjach nawet utrudnić lub uniemożliwić zrozumienie tekstu.

Bardzo ważną kwestią jest też dobór odpowiedniego stylu i sposobu mówienia - zarówno w narracji jak i u poszczególnych bohaterów. Musimy pamiętać, że każda postać ma swój własny charakter i w jakimś stopniu też sposób wysławiania. Osoba taka jak Odd nie będzie stosować zaawansowanych naukowych terminów, czy wielokrotnie złożonych zdań, ale już takie Jeremie jak najbardziej. Nie każda postać też musi wypowiadać się w pełni poprawnie, niektóre mogą popełniać różne błędy językowe w swoich wypowiedziach czy mówić, gwarą.

Dobór słownictwa i stylu jest też ważny w narracji, by odpowiednio ukazać nastrój sceny. Dłuższe zdania i rozbudowane opisy są dobre do momentów spokojnych, jednak gdy akcja przyśpiesza lepsze na ogół są krótkie zdania. Oczywiście można czasem zrobić wstawki mówiące o przeżyciach bohateró, czymś co nagle im się przypomniało i jakoś wpłynęło na ich reakcje, ale należy to robić umiejętnie i uważać, by nie spowalniało akcji, a jedynie pozwoliło lepiej zbudować napięcie.

Bardzo często też w narracji - nawet gdy narrator jest teoretycznie poza opisywanym światem i jest wszechwiedzącym obserwatorem - zdarzenia będą opisywane z perspektywy jakiejś postaci, albo też będą też przedstawiane jej myśli czy opinie. Ważne by wtedy również dostosować sposób przekazania tego do postaci i jej stanu emocjonalnego(oczywiście nie w takim stopniu jak przy bezpośrednim cytowaniu myśli czy w dialogach, które mogą być nieskładne i urywane, ale narracja jednak taka nie powinna być).

U każdego pisarza styl jest tak naprawdę nieco inny, swój własny pewnie również wypracujecie z czasem, a w miarę jak będziecie nabierali doświadczenia będziecie też mogli bardziej pozwalać sobie na nietypowe eksperymenty czy bawienie się językiem. W tym by dobrze pisać bardzo pomaga, jeśli dużo się czyta. Rozwija to słownictwo, daje lepsze wyczucie językowe i zwykle obcujemy też wtedy z poprawnym językowo tekstem dzięki czemu jego cechy bardziej wbiją nam się w pamięć, co ułatwi to by samemu poprawnie pisać.

Pamiętaj o jednej podstawowej zasadzie - należy zawsze konsekwentnie stosować czasy. Jeśli opisywaliśmy zdarzenia w czasie przeszłym nie możemy nagle przechodzić do czasu teraźniejszego itd. Jedyny przypadek, gdy jest ona uzasadniona to pokazanie następstwa czasu, ale i wtedy należy z tym uważać.

Wszelkie metafory i porówania należy stosować tak, by pasowały do tekstu, stanowiły z nim zwartą całość, nie były od niego i obecnego nastroju oderwane.

Akapity nie powinny być ani zbyt długie, ani zbyt krótkie, zmianę scenerii, odstęp czasowy czy inne znaczące przejścia między scenami warto też dodatkowo zaznacząć np większym odstępem, gwiazdką/gwiazdkami itp.

Unikaj powtórzeń, ale nie za wszelką cenę. Dotyczy to zarówno wyrazów, jaki konstrukcji zdań. Różnicuj ich długość, nie stosuj samych zdań prostych, ani samych złożonych. Należy też uważać ze zdaniami wielokrotnie złożonymi i wtrąceniami, by czytelnik się nie pogubił.

Naturalnie poza stylem i składnią, bardzo ważna jest też poprawność interpunkcyjna i ortograficzna. W tym zakresie powstał już na stronie stosowny poradnik, który będzie w razie potrzeby uzupełniany i poprawiany. (Szczególnej uwadze polecam punkt dotyczący zapisu dialogów - jednej z najbardziej kłopotliwych kwestii w opowiadaniach.) Bardzo przydatna może być w tym zakresie strona LanguageTool, będąca interaktywnym programem(można ją także dodać jako aplikację do dysku Google i sprawdzać tekst bezpośrednio w dokumentach Google) do korekty. I wbrew temu co mogłoby się wydawać naprawdę dobrze radzi sobie także z językiem polskim i jego interpunkcją. Oczywiście nie można go traktować bezkrytycznie, bo np wyrażenie "Znał Odda" potraktuje jako dwa czasowniki i zasugeruje rozdzielenie przecinkiem.


4. Jak najlepiej przedstawić swoją wizję?

Na to pytanie nie ma tak naprawdę prostej i łatwej odpowiedzi. Trzeba pisać tak, by tekst wciągał czytelnika, by pozwalał mu przeżywać to samo co bohaterowie, wejść do tego świata, zżyć się z nimi dzielic ich smutki i radości, zwycięstwa i klęski...

W pierwszej kolejności musisz przykuć uwagę czytelnika. Niech prolog/wstęp/1 rozdział (czy od czegokolwiek byś nie zamierzał zacząć) da przedsmak tego co się wydarzy. Niech zaintryguje. Wzbudzi apetyt na więcej. Należy też pamiętać by nie odbiegał specjalnie od całości opowiadania. Ale z drugiej strony ukazanie początkowej sielanki i nagłe zburzenie jej pod koniec prologu to też może być metoda. Wszystko zależy od tego jakie opowiadanie piszecie.

Gdy już ktoś zacznie czytać twoje opowiadanie to połowa sukcesu za Tobą. Teraz, gdy już przykułeś uwagę czytelnika musisz ją utrzymać. Niech fabułą idzie do przodu, ale też nie za szybko by czytelnik się nie pogubił - oczywiście możesz go od czasu do czasu zaskakiwać, to z pewnością pomaga wciąż na nowo rozpalać zainteresowanie, ale opowiadanie nie może przez to stracić na klarowności, musi być zrozumiałe. Masz historię pełną zagadek i tajemnic? W porządku, ale niech będzie wiadomo o co w niej chodzi! Oczywiście należy też unikać dłużyzn, jeśli fabułą i akcja będą stały w miejscu czytelnik w końcu się znudzi. Musi się coś dziać (czy tym czyś będą codzienne problemy bohaterów czy ratowanie świata, to ponownie - zależy od was), trzymaj czytelnika w napięciu by wyczekiwał każdej kolejnej strony, każdego kolejnego rozdziału

Należy pamiętać by przedstawiana przez was wizja była spójna, należy unikać nieścisłości. Oczywiście mogą czasem wystąpić "pozorne nieścisłości", ale należy pamiętać by je wyjaśnić, unikaj dziur logicznych/fabularnych. Kreacja fabuły, postaci i świata musi być konsekwentna. Postać która nie umiała nawet maila wysłać nie może nagle zacząć pisać programów potrafiących rozprawić się z całymi armiami potworów Xany(naturalnie postacie mogą się zmieniać. Pod wpływem różnych przeżyć i odkryć nawet powinny, ale nie może się tak dziać bez powodu).

Istotne jest to by wydarzenia przedstawić tak, aby czytelnik mógł uwierzyć, że to naprawdę się dzieje - że nasi bohaterowie tak by się zachowali w tej sytuacji, że takie wydarzenia przebiegły by w taki czy inny sposób itd. trzeba to poprowadzić tak by nie sprawiało to wrażenia sztuczności, by nawet najbardziej szalone pomysły wydały się naturalne, by czytelnik mógł zanurzyć się w tym świecie i zapomnieć, że to fikcja.

Oczywiście do tego potrzebne jest również plastyczne przedstawienie świata - bohaterowie nie są zawieszeni w próżni, akcja zawsze gdzieś się rozgrywa. I choć na ogól większość scen będziemy zapewne rozgrywać w scenerii znanej nam z serialu trzeba zadbać o to, by było wiadomo gdzie to się dzieje, by opis przywołał nam znane z serialu obrazy. Tu potrzebny jest złoty środek, za mało opisów sprawi, że świat będzie wydawał się pusty (oczywiście jeśli wasi bohaterowie akurat trafią do próżni, to tak wręcz powinno być, ale to będzie zdarzać się raczej rzadko) natomiast zbyt długie i rozwlekłe opisy niepotrzebnie spowolnią akcję i wywołają efekt dłużyzn.

Warto patrzeć na świat oczami bohaterów. Opisy otoczenia najlepiej sprawdzają się przy scenach spokojnych. Niech to bohater widzi i doświadcza otaczającego go świata. Dobrze tu zwykle sprawdza się zasada by opisać ogólny obraz i jakiś charakterystyczny szczegół, coś co przykuło uwagę bohatera. Należy pamiętać, że opisy nie tylko regulują tempo akcji, ale też pozwalają budować klimat. Czasem warto też pewne rzeczy - zwłaszcza emocje bohaterów - opisać pośredni, np przez ich zachowanie. Pozwolę sobie na krótki przykład:
"Yumi siedziała na ławce w parku. Odchyliła głowę do tyłu, a prześwitujące przez liście promienie słońca spadały na jej twarz. Delikatny lekki wiaterek poruszał gałęziami okolicznych drzew i muskał jej skórę. Było bardzo przyjemnie, ale dziewczyna nerwowo stukała palcami o deski, drugą sprawdzając godzinę. Nagle usłyszała jakieś poruszenie w krzakach za sobą i natychmiast się poderwała. Obróciła się i zobaczyła..."
Choć tego nie napisałem zapewne każdy z was dostrzegł że w tym fragmencie Yumi na kogoś czeka i się niecierpliwi. Pod koniec mamy też znaczne przyśpieszenie akcji. Może ono być chwilowe, być jedynie pojedynczym wybiegiem, ale może też być początkiem do poważniejszej akcji. Może to ktoś opętany przez Xanę ją zaatakował? A Może to tylko Ulrich próbował ją zaskoczyć? Nie jest łatwo tak pisać, ale efekt jest tego wart.

Należy pamiętać, że tempo akcji może być różne, w zależności od potrzeby może ono czasem zwalniać, a czasem przyśpieszać. Zasadniczo nawet powinno tak być. Jednostajne tempo - czy to cały czas rwąca do przodu akcja, czy ciągły spokój - mogą znudzić, będzie też mniej naturalne. Tempo może się zmieniać nawet w pojedynczym akapicie, ale musi to stanowić jedną całość, jego zmiana powinna z czegoś wynikać.

Pamiętaj, że świat jest "żywy". Działania postaci mają na niego wpływ, wpływają też na inne postacie i to co zrobią. A każda postać ma swoje motywy sposób, postępowania, inaczej reaguje inaczej widzi i odbiera świat. Pokazuj to w narracji, dialogach, przemyśleniach i działaniach postaci.

Dialogi nie powinny być za krótkie, ale też nie można przesadzać z ich długością. Naturalnie wiele też zależy od sytuacji - w czasie walki bohaterowie raczej będą wymieniać krótkie zdania, ale gdy się nad czymś naradzają to możne spodziewać się dłuższych wypowiedzi, czasem może przerywanych prośbami o wyjaśnienie czegoś(pamiętajmy, że nie bohaterowie mają różną wiedzę i zdolności intelektualne). Dokładnie taka sama zasada dotyczy opisów, co było wcześniej opisane.

W dialogach warto też pamiętać o komentarzach do nich - zawsze oddzielonych myślnikiem od wypowiedzi postaci - nie zawsze są konieczne, ale bardzo pomagają lepiej wyobrazić sobie jak dana postać wypowiada daną kwestię, co w tym czasie robi i co się wokół dzieje. Albo po prostu dać znać kto się wypowiada - co jest szczególnie ważne przy większej ilości postaci w danej scenie.

Ale może nawet ważniejsze jest to czego nie robić. W kwestii dialogów. Najłatwiej wyróżnić takie rzeczy. Po pierwsze myślników używać tylko przy przejściu między wypowiedzią dialogową a komentarzem do niej. Używanie ich w inny sposób - nawet jeśli teoretycznie poprawne - będzie mocno dezorientujące dla czytelnika. Podobnie sprawa ma się z dodawaniem wypowiedzi tej samej osoby od nowej linii. Jeśli mamy wypowiedź jednej osoby, a po niej następuję kolejna wypowiedź, niczym nie oddzielona, to dla każdego będzie jasne, że osoba mówiąca się zmieniła. Jeśli już chcemy, by dalsza część wypowiedzi należała do nowej postaci to te dwie części wypowiedzi powinny być rozdzielone narracją, np tak:
- Coś cię martwi? - zapytała różowowłosa, trochę zmartwiona zachowaniem Einsteina.
On jeszcze przez kilka chwil milczał. Spojrzał w zielone oczy przyjaciółki, ale szybko odwrócił wzrok przewidując, że patrząc na nią będzie mu jeszcze trudniej powiedzieć to, co leżało mu na sercu.
- Jeremie? - zapytała po raz drugi różowowłosa.

W tym wypadku ma to sens, ponieważ fragment narracji wyraźnie rozdziela nam dwie różne wypowiedzi danej osoby, nieco odległe od siebie w czasie. Właśnie w takich sytuacjach jest sens to stosować, gdyby jednak Aelita powiedziałaby całość niemal od razu wtedy więcej sensu mogłoby już mieć:
- Coś cię martwi? - zapytała różowowłosa, trochę zmartwiona zachowaniem Einsteina. - Jeremie?
Inną rzeczą której lepiej nie robić jest nadużywanie wyrażeń typu "powiedział", "zapytała", "stwierdził", "odparła" itp. Czyli czasowników mówiących jedynie o samym fakcie, że dana postać mówi. Oczywiście są one przydatne gdy chcemy powiedzieć kto daną rzecz powiedział w wielostronnej dyskusji np "stwierdził Jeremie", albo zamierzamy napisać w jaki sposób to zrobił np "powiedziała powoli i wyraźnie". Jeśli jednak mają być jedynym elementem komentarza dialogowego (np "- Tak, no i co z tego? - zapytał.") lub też są jednie dodatkiem do opisu tego co dana postać robi, np:
- Czeka na nas jeszcze wiele pracy - stwierdził chłopak, wstając z krzesła.
to lepiej z nich po prostu zrezygnowac, a podany wyżej przykład powinien brzmieć raczej:
- Czeka na nas jeszcze wiele pracy - chłopak wstał z krzesła.

Nie zapominaj też o słynnej zasadzie "nie mów, tylko pokaż". Bohater ma być miły? Nie pisz, że jest miły. Niech powie, zrobi coś miłego. Jest pomocny? Daj mu okazję okazania komuś bezinteresownej pomocy. Łatwo traci nad sobą panowanie? Niech zirytuje go błahostka. Ma być dowcipny? Niech w odpowiednim momencie rzuci jakimś dobrym sytuacyjnym żartem(albo może właśnie nawet w nieodpowiednim, czym możesz pokazać brak wyczucia - czyli dwie cechy postaci przy tej samej okazji). Jest wściekły? Niech widać po jego zachowaniu, że az buzuje. Jest smutny? Pokaż jego nastrój wyrazie twarzy, opisz ton głosu... inaczej wszystko będzie wydawać się sztywne i jałowe. Powrócę do poprzednio pokazywanego przykładu i zademonstruje jakby mógł wyglądać, gdybym mówił zamiast pokazywać:
Yumi siedziała na ławce w parku w letni dzień. Wiał wiatr i świeciło słońce, otaczały ją drzewa. Czekała na Ulricha i zaczynała się już niecierpliwić. Gdy usłyszała, że ktoś za nią stoi szybko wstała i zobaczyła...
Różnica jest ogromna prawda?

Najważniejsze jest zachowanie równowagi między akcją(wydarzeniami), opisami a dialogami - są to trzy główne składowe opowiadania, jeśli jakiejś zabraknie lub też wręcz przeciwnie będzie zbyt wiele w porównaniu do reszty to opowiadanie może mocno na tym ucierpieć i będzie się je ciężej czytało. Nie bądź zbyt dokładny, ani zbyt lakoniczny(małomówny).

I może jeszcze ważniejsze - nie śpiesz się. Daj sobie czas by pomyśleć o samej koncepcji, o konkretnych rozdziałach, konkretnych scenach, konkretnych zdaniach. Dopracuj tekst, koncepcje, bohaterów. Czytelnik na pewno to zauważy, nawet jeśli tego wprost nie powie. Nie przedłużaj tego jednak w nieskończoność. Czytelnicy zwykle nie lubią zbyt długo czekać. (I choć ich zniecierpliwione oczekiwanie na kolejny fragment to dla Ciebie najwspanialszy komplemet, to nie delektuj się nim za długo!)


5. Własne postacie

Wielu autorów myśli o dodawaniu własnych postaci, w końcu jest to jeden z oczywistszych sposobów na dodanie pewnej świeżości, niestety jednak rozwiązanie to ciągnie za sobą wiele pułapek.

Po pierwsze stworzenie dobrej postaci niekoniecznie jest łatwe, powinna być ona przekonująca, w miarę realistyczna, nie należy przesadzać z jej zdolnościami - np postać, która nigdy nie miała do czynienia z Superkomputerem nie może nagle być lepsza od Jeremiego i nie robić błędów (m. in. dlatego Laura w Ewolucji jest źle zrobioną postacią) - jej charakter powinien być spójny i wyważony. Przesada na ogól sprawdza się tylko w parodii i grotesce, czy do celów komediowych, a i to nie zawsze.

Bardzo istotne jest też to jaką rolę nasza postać odegra w historii, czy będzie nowym Wojownikiem Lyoko, czy jedynie kimś kto odegra jakąś rolę w relacjach bohaterów? A może pojawi się tylko na chwilę i już więcej jej nie zobaczymy? Im istotniejsza jest nasza postać tym bardziej powinna być dopracowana, bo tym większą uwagę będą na nią zwracać czytelnicy. Szczególnie, że będziemy mieli też szersze możliwości jej rozwinięcia.

Kłopotliwą sprawą może być dobór imienia, powinno ono pasować do wymyślonego przez nas pochodzenia postaci - chcemy mieć polskie imię? Proszę bardzo, niech nasza postać będzie polakiem. Wymyśliliśmy jakieś świetne hiszpańskie? No to super, mamy szeroki wybór hiszpańskojęzycznych krajów. Jak wielokrotnie mówiono Kadic jest szkołą, w której uczą się osoby z różnych krajów, co daje nam szerokie pole do popisu. Jednak Polak Pedro czy hiszpanka Bronisława to raczej zły pomysł. No chyba, że ma to jakieś dobre uzasadnienie, ale powinno ono zostać ukazane w samym utworze.

Tego czego lepiej nigdy nie robić w kwestii imienia to nadawania postaci własnego. Bardzo trudno wtedy uniknąć oskarżeń o wstawianie siebie do Lyoko(szczególnie jeśli postać będzie do nas podobna nie tylko z imienia), co zwykle nie jest mile widziane, więc na starcie rzucamy sobie kłody pod nogi. Im istotniejszą rolę odgrywa nasza postać i im lepiej sobie radzi tym gorzej może to zostać odebrane.

Bardzo ważne jest też to jakie nowa postać będzie miała relacje z tymi starymi - nie tylko Wojownikami Lyoko, ale też chociażby innymi uczniami. Należy też pamiętać, że Wojownicy Lyoko na pewno nie zaufają komuś tak od razu, więc ewentualne poznanie ich sekretu trzeba umiejętnie rozegrać, musi być jakiś ważny powód, by wtajemniczyli nową osobę.

I oczywiście, nasza postać - tak jak cały świat - musi być "żywa". Mieć cele, pragnienia, pasje, przekonania, sposób postępowania itd. To wszystko będzie wpływało na jej relacje z innymi, na jej działania i co za tym idzie na całą historię. W mniejszym lub większym stopniu. Każda postać ma też jakąś historię, nie bierze się znikąd.

Specyficznym przypadkiem są postacie, których nie tworzymy od zera, a które pochodzą z innych produkcji. One już mają swój charakter i historię, zostaje tylko je dopasować... ale to może być czasami bardziej problematyczne, niż tworzenie postaci od samego początku dostosowanej do uniwersum. Trzeba też stworzyć przekonujące wyjaśnienie tego jak stała się częścią naszej historii.

Choć jest wiele trudności, to nowe postacie dają też nowe możliwości, najważniejsze by je dobrze wykorzystać. Pozwalają wprowadzić nowe wątki, nowe pomysły, niekiedy pchnąć do przodu już istniejące, czasem też rozwikłać pewne pozostawione przez serial tajemnice. Wszak nasza postać może być związana z przeszłością Aelity, albo projektem Kartaginy, a może krewny jakiejś z postaci? Potencjalne nowe postacie nie kończą się tylko na dodatkowych uczniach Kadic, możliwości są niezliczone, zależy to tylko od waszej pomysłowości. Dobrze napisane postacie mogą znacząco podnieść walory opowiadania i uczynić je lepszym, ale trzeba je starannie skonstruować, przemyśleć to jakie mają być oraz czemu tak właściwie służą w tej historii - bo każda postać ma do odegrania jakąś rolę, a być może zamiast tworzenia nowej mogłaby ją odegrać któraś z już istniejących, gdyby ją odpowiednio rozbudować.


6. Nowości a kanon

Wszyscy - lub prawie wszyscy - lubią powiew świeżości, ale ile ludzi tyle opinii na temat tego jak ma on wyglądać. Wprowadzanie nowych elementów może być bardzo przydatna - znajdą się nawet tacy, dla któych nie będzie bez tego dobrego opowiadania - ale pociąga też za sobą pewne ryzyko. Niektóre nowości mogą budzić sprzeciw, czy to przez sposób ich realizacji czy to sam fakt tego czym są - np niektórzy mogą nie chcieć nowego Wojownika Lyoko nieważne jakby był napisany. Dla niektórych Sissi może być wychowywana przez samotnego ojca, więc dodanie postaci jej matki zawsze będzie ich razić. Przykłady można mnożyć w nieskończoność.

Różne jest też podejście do kanonu (w tym uznawania lub nie uznawania Ewolucji, ale tą sprawę na razie zostawmy) dla niektórych stanowi on praktycznie świętość i jest nienaruszalny. Inni z kolei mają do niego luźne podejście i nie przejmują się specjalnie tym jak dana kwestia została ukazana w serialu. Różnie też jest z rzeczami nie powiedzianymi wprost, co do których istnieje niekiedy kilka, zwykle ze sobą sprzecznych interpretacji. Niezależnie jednak od tego czy zamierzamy kanonu trzymać się ściśle czy tylko w ograniczonym zakresie chcąc pisać, kanon należy dobrze znać i zdawać sobie sprawę z tego kiedy od niego odchodzimy. Zwyczajne ignorowanie i nie zwracanie najmniejszej uwagi na to jak to było w kanonie raczej nie popłaca.

Zabawa kanonen może wyjść opowiadaniu na dobre, ale powinna być świadoma. Inaczej będą to zwykłe błędy, które słusznie mogą nam zostać wytknięte. Gdy coś zmieniamy powinniśmy wiedzieć jaki to ma wpływ na inne elementy - różne wątki i aspekty fabuły często się przeplatają i mają wływ na siebie nawzajem i na postacie. Odpowiednie rozegranie tego jak zmiana danej rzeczy wpłynie na inne to też jedna z lepszych metod tworzenia alternatywnych uniwersów - wprowadzamy pojedynczą zmianę i pokazujemy jak ona zmieni naszą historię.

Oczywiście nowości mogą polegać też "tylko" na postawieniu Wojowników Lyoko w zupełnie nowej sytuacji bez ingerowania (lub z minimalnym) w kanon i przedstawiania jak postacie odnajdą się w tej nowej sytuacji, z bagażem doświadczeń jaki wyciągnęły z serii. Lub też jaki wyciągnęły do danego momentu - tu jeśli jednak chcemy dbać o zgodność z kanonem należy pamiętać jakie wydarzenia miały później miejsce i jak wpłyną na tą nową sytuacje oraz jak ona wpłynie na nie - czy będą możliwe, czy też nie. Czasem może to być też nawet nie tyle nowa sytuacja, co nowe postacie, których wprowadzenie o ile dobrze poprowadzone nie musi się kłócić z kanonem, jeśli sami tego nie chcemy.

Tak naprawdę i te małe, i te duże nowości można z reguły wprowadzić zachowując praktycznie pełną zgodność z kanonem. Nowa postać? Czemu nie, jest na to wiele sposóbów, od takich na postacie tła po te, które odegrają większą rolę. Nowy potwór? Xana już nieraz je tworzył, więc może zrobić i kolejnego. Nowa funkcja w Lyoko? Jeśli tylko Jeremie i Aelita byliby wstanie ją zaprogramować... albo też została ukryta przez Walda lub stanowi część pułapki Xany... Nowy sektor? Tu już ciężej, ale przy odpowiednim pokombinowaniu i to da się zrobić. Oczywiście im bardziej wymyślna będzie nowość, tym to trudniejsze, ale jest to wysiłek, który warto podjąć, bo na pewno docenia go osoby przywiązane do kanonu, a tym, którzy mają do nieco luźny stosunek też raczej nie będzie przeszkadzać, a będą mogli docenić bardziej dopracowany pomysł.

Dodając nowości poza ewentualną zgodnością z kanonem ważna jest jeszcze inna, choć powiązana z tym rzecz - klimat i ogólny duch serialu. Choć obydwie te rzeczy są raczej trudne do zdefiniowania, to są jednak ważne dla wielu czytelników. Nawet osoby chcące innowacji z reguły chcą by "Kod Lyoko było Kodem Lyoko", dlatego nie przyjmą zupełnie każdej nowości, bo nie każda będzie wstanie wpasować się w klimat i duch serialu. Oczywiście co jeszcze jest wstanie się wpasować, a co jest już przesadnym odejściem to też pytanie, na które jest tyle odpowiedzi ile fanów, ale jest to sprawa, którą lepiej mieć na uwadze, bo może się okazać, że nieco "przesadzimy z oryginalnością".

Oczywiście gdy chcemy nowości zamiast dodawać nowe elementy do kanonu możemy stworzyć historię na nowo - kreując zupełnie alternatywne uniwersum (co o ile zrobione w sposób przemyślany też jest dobrą metodą na tworzenie takowych!) - czy to zmieniając miejsce akcji, czy też same postacie (np zupełnie kto inny odnajduje Lyoko), czy też nawet kompletnie zmieniając świat. Dając podobną historię i podobne lub takie same postacie, ale w zupełnie zmienionych realiach. Oczywiście historia może w różnym stopniu odbiegać od oryginalnej i pisząc ją na nowo z reguły to od nas zależy ile z kanonu zachowamy, a ile odrzucimy. Nawet wtedy jednak trzeba to robić rozważnie i zastanowić się "Czy ten element na pewno warto odrzucić? Czy nie lepiej wpasować go w nowe realia?". Oczywiście wpasowywanie pewnych elementów kanonu w nowe realia za bardzo na siłę również może być czasem kiepskim pomysłem.

I choć dla niektórych trzymanie się kanonu będzie "sztampą" to jednak tu warto zacytować cenionego pisarza korektora oraz tłumacza innego fandomu - Dolara84 - "Dobrze napisana sztampa bywa lepsza niż kulawa oryginalność. I zwykle jest."
Nie ma co bać się sztampy i na siłę szukać oryginalnych pomysłów. Dobre opowiadanie spokojnie się może bez nich obejść.


7. Zimny realizm czy wzniosły idealizm? Czyli gdzie leżą granice...


8. Miejsce i forma publikacji


9. Siedem złotych zasad fandomowego pisania


10. Linki

Przydatne narzędzia:
-LanguageTool - strona do sprawdzania tekstu, nadspodziewanie dobrze radzi sobie także z naszym językiem. można jej też używać jako nakładki do dokumentów google

Inne poradniki
-Porady Pisarskie(źrodło: FGE.com.pl niektóre fragmenty co prawda odnoszą się do elementów obecnych w MLP, a w Kod Lyoko nie (np. magia) mimo to charakter poradnika wciąż jest bardzo ogólny i stanowi on wartościowy tekst (a i te niezwiązane z naszym fandomem rzeczy można odnieść do naszego - np część tego, co piszą o magii można odnieść do działania wież))
-Poradnik językowy na stronie KLPX
-Czy poradniki pisania są dobre dla opowiadań fanowskich - artykuł, który w miejscu publikacji wywołał spore kontrowersje, niekoniecznie ze wszystkim tam się zgadzam, ale wywołał on też sporą dyskusję, z której być może i wy coś wyniesiecie
-Porady komentatorskie - poradnik teoretycznie o komentowaniu, ale część myśli z niego może się przydać również korektorom(choć zdarzają się też w nim pewne bzdury)
-Poradnik językowy Decadeda


Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Cytat tygodnia
„Ej, ty, Odd! Księcia zagrasz później!”
~Jeremie Belpois
odcinek 55 „Fala Przypływu”
Shoubox 2.0
Czyli KodLyokowy serwer Discorda. By do niego dołączyć wystarczy kliknąć tutaj.
Kalendarz Fandomowy
Najbliższe fandomowe święto:
Dzień Odda
Data: 14 lutego
Shoutbox
Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.

Lowca Rakow cztery i pol
14/11/2019 22:17
A widział może ktoś to? http://kodlyoko.hpu.pl/ne
ws.php?readmore=518


Lyokoheros
14/07/2019 21:05
Hm... ktoś ostatnio coś komentował? Bo znowu nie mogę ostatniego komentarza znaleźć...

Lyokoheros
06/04/2019 17:21
Właśnie zaczęło sie wspólne oglądanie 74 odcinka, serdecznie zapraszam: https://www.watch2gether.
com/rooms/pdp-yv6ih5010r6
vvvlzoo


Lowca Rakow cztery i pol
22/02/2019 23:13
Podobno Centrum wypuściło jakiś ekskluzywny wywiad ostatnio...

Lyokoheros
15/02/2019 02:09
Już jutro (właściwie dziś wieczorem, pewnie późnym) pojawią się opowiadania z pisania na setkę - choć niestety były tylko dwa smiley

Lyokoheros
09/11/2018 18:33
Hm... ktoś ostatnio jakiś nowy komentarz dał? Bo widzę, że jest nowy, ale nie mogę go namierzyć...

Lyokoheros
01/11/2018 01:50
ekstremalnie późno to zdążę dokończyć.

Lyokoheros
01/11/2018 01:50
Ech, że też nie zauważyłem, że mi ucięło. Chciałem napisać "kolejny dzień". No mniej więcej, bo rano wyjeżdżam do rodzinki i nie wiem dokładnie o której wrócę, ale o ile nie będzie to

Ananasims
01/11/2018 00:43
K? "Kilka"? "Kwadrans"? "Kwartał"?

Lyokoheros
01/11/2018 00:27
No... trochę jeszcze będziecie się musieli uzbroić w cierpliwość niestety - prace nad gazetką niestety mi się nieco wydłużają i choć miała być do północy to... cóż obawiam się, że przesunie się to o k

Jacks_
29/10/2018 23:30
No to czekamy smiley

Lyokoheros
29/10/2018 18:37
bardziej będę skupiał na KLPX, wiadomo, ale to tak niemal równolegle i ponieważ z tamtym rozdziałem zostało mi mniej pracy to może wyjść przed 11 rozdziałem KLPX.

Lyokoheros
29/10/2018 18:37
prostu muszę jeszcze dopracować... no i jest to akurat jeden z ważniejszych jego rozdziałów - ze sceną, która w drugim fandomie spokojnie może być uznana za najbardziej wyczekiwaną. Znaczy i tak się

Lyokoheros
29/10/2018 18:36
Tylko, że porzucania zaczętego dzieła jest... trochę średnie delikatnie mówiąc. I nie, 21 rozdział KE czyli Kodu Equestria. Moje inne opowiadanie, tylko że akurat multiwersowe, którego rozdział po p

Xanadu
29/10/2018 18:16
Tak w ogóle to nie przestałem pisać, tylko że wolę się skupić na własnych pomyslach. Może założę sobie wattpada i coś tam niedługo wrzucę, ale na kod Lyoko nie mam ochoty, ani czasu.

Jacks_
29/10/2018 16:39
21? Chodzi Ci o 11 rozdział drugiego tomu Powrotu Xany?

Lyokoheros
29/10/2018 01:16
(w tym na pewno NMS) -> jak będę miał na 2 tygodnie do przodu do publikację to wtedy inne rzeczy.

Lyokoheros
29/10/2018 01:16
Icebreaker) -> kilka nowości omawianych obecnie z Wojownikami (znaczy tu ponownie skupiłem się na wiadomościach, więć rozmowy trochę jakby stanęły) -> potem ewentualnie jakieś inne pisanie

Lyokoheros
29/10/2018 01:15
które to opóźniły). Generalnie na chwilę obecną przyjąłem sobie następujący priorytet projektów: Wiadomości Kadic -> KLPX i 21 rozdział KE (+w trakcie trochę Past Sins i przejrzenie Expulsion oraz

Lyokoheros
29/10/2018 01:15
Chyba stroną chciałeś powiedzieć. A idą... no na chwilę obecną to stoją. Mam obecnie nieco roboty na studiach i skupiłem się na Wiadomościach Kadic na tę chwilę (a były pewne problemy techniczne,

Archiwum

Copyright © 2012
Powered by v6.01.6 © 2003-2005Leviathan by:
795622 Unikalnych wizyt

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie